Zdrowe i mocne zęby to bardzo ważny element ogólnego stanu zdrowia. Bardzo ważne jest więc szybkie reagowanie na wszelkie problemy z nimi związane. Wczesne ich wykrycie może wpłynąć na to, że wystarczy proste wypełnienie. Jeśli jednak infekcja dotrze do głębszych struktur zęba, konieczne może być leczenie kanałowe. W jaki sposób jednak rozpoznać, że do tego doszło?
Czym różni się zwykłe plombowanie od leczenia kanałowego?
Plombowanie to zabieg stosowany w leczeniu niewielkich ubytków spowodowanych próchnicą. Polega na usunięciu chorej tkanki i wypełnieniu ubytku specjalnym materiałem. Do tego celu najczęściej wykorzystywany jest:
- kompozyt,
- amalgamat,
- cement szkło-jonomerowy.
Leczenie kanałowe zaś to znacznie bardziej skomplikowany zabieg. Wykonywany jest, gdy infekcja sięga miazgi zęba, czyli żywej tkanki zawierającej nerwy i naczynia krwionośne. Wymaga usunięcia zakażonej miazgi, skrupulatnego oczyszczenia i poszerzenia kanałów korzeniowych. W dalszej kolejności dochodzi do ich szczelnego wypełnienia i odbudowy zęba. Jest to proces dłuższy i bardziej wymagający niż zwykłe plombowanie. W zależności od liczby kanałów w zębie może wymagać nawet kilku wizyt.
| Kryterium |
Plombowanie |
Leczenie kanałowe (endodontyczne) |
| Zakres uszkodzenia |
Szkliwo i powierzchowna warstwa zębiny |
Miazga zęba (tkanka z nerwami i naczyniami krwionośnymi) |
| Cel zabiegu |
Usunięcie próchnicy i wypełnienie ubytku |
Usunięcie zakażonej miazgi, oczyszczenie kanałów i ich wypełnienie |
| Objawy |
Nadwrażliwość, przebarwienia, drobne ubytki, chropowatość |
Silny, pulsujący ból, długotrwała nadwrażliwość, ból przy nagryzaniu, obrzęk |
| Diagnostyka |
Wywiad, badanie wizualne, sondowanie, RTG |
Wywiad, testy żywotności, RTG, tomografia CBCT |
| Etapy leczenia |
Oczyszczenie, dezynfekcja, założenie plomby, polerowanie |
Znieczulenie, usunięcie miazgi, oczyszczenie kanałów, wypełnienie, rekonstrukcja |
| Czas trwania |
Zazwyczaj jedna wizyta |
Może wymagać kilku wizyt w zależności od liczby kanałów |
| Inwazyjność |
Niska |
Wyższa |
| Efekt końcowy |
Przywrócenie funkcji i estetyki zęba |
Uratowanie zęba, który bez leczenia często musiałby zostać usunięty |
Kiedy należy plombować, a kiedy przeprowadzić leczenie endodontyczne?
O tym, czy wystarczy standardowe wypełnienie, czy też obligatoryjne jest leczenie kanałowe, decyduje stopień zaawansowania choroby. Nie bez znaczenia jest też zakres uszkodzenia miazgi zębowej. W wielu przypadkach pacjent nie jest w stanie sam ocenić, która metoda leczenia będzie odpowiednia. O wyborze odpowiedniej metody, każdorazowo więc decyduje lekarz stomatolog.
Cierpią Państwo na jakiekolwiek problemy z zębami? Zapraszamy do naszego gabinetu! Oferujemy kompleksowe usługi z zakresu stomatologii zachowawczej w Gdyni – od wypełnień po leczenie kanałowe.
Kiedy ząb wymaga plombowania?
Plombowanie zębów to podstawowy zabieg stomatologiczny stosowany w leczeniu niewielkich ubytków. Zalecane jest, kiedy to uszkodzenia dotyczą przede wszystkim szkliwa i powierzchownej warstwy zębiny. Najczęściej są to ubytki spowodowane próchnicą lub uszkodzeniami mechanicznymi. Jest to metoda bardzo efektywna i relatywnie mało inwazyjna. Pozwala ona na zachowanie struktury zęba oraz zapobieganie dalszemu rozwojowi próchnicy. Jeśli ubytek nie jest zbyt głęboki, to wypełnienie stanowi optymalne rozwiązanie. Przywraca ono pełną funkcjonalność i estetykę uzębienia.
Objawy wskazujące na konieczność plombowania
Warto podkreślić, że nie zawsze ubytek w zębie objawia się silnym bólem. Nierzadko pierwsze oznaki problemu są subtelne, zatem warto zwracać uwagę nawet na drobne sygnały, które wskazują na potrzebę interwencji stomatologa. Do najczęstszych objawów sugerujących konieczność plombowania należą:
- Nadwrażliwość na zimne, gorące lub słodkie pokarmy – jeżeli ząb reaguje dyskomfortem po spożyciu takich produktów, może to oznaczać osłabienie szkliwa. Co więcej, może to być początek procesu próchniczego.
- Widoczne przebarwienia na powierzchni zęba – plamki o barwie białej, żółtej, brązowej bądź czarnej często świadczą o rozwoju próchnicy.
- Chropowata lub szorstka powierzchnia zęba – pacjent może wyczuć językiem nierówności. Dość często wskazują one na demineralizację szkliwa.
- Niewielkie ubytki w strukturze zęba – niekiedy można zauważyć drobne wgłębienia lub pęknięcia. Wymagają one interwencji, zanim się powiększą.
Diagnoza i procedura plombowania
Aby określić, czy ząb rzeczywiście wymaga plombowania, stomatolog przeprowadza najpierw wywiad i badanie wizualne. Dentysta pyta wówczas o potencjalny ból, nadwrażliwość czy trudności w gryzieniu. Następnie ocenia stan zęba pod kątem przebarwień, pęknięć i widocznych ubytków. Często potrzebne jest też sondowanie. Wykonuje się je przy użyciu cienkiego narzędzia. Podczas badania lekarz sprawdza twardość szkliwa i zębiny, oceniając stopień uszkodzenia. Jeśli ubytek jest niewidoczny gołym okiem, to wykonuje się zdjęcie rentgenowskie. Pozwala ono ocenić głębokość zmian. Jeśli plombowanie jest konieczne, zabieg przebiega w takich etapach:
- Oczyszczenie ubytku – usunięcie zmienionej tkanki próchnicowej za pomocą wiertła lub lasera.
- Dezynfekcja – skrupulatne oczyszczenie i osuszenie powierzchni. Wykonywane jest po to, aby zapobiec dalszemu rozwojowi bakterii.
- Aplikacja plomby – nałożenie wypełnienia (np. kompozytu), jego uformowanie i utwardzenie światłem.
- Polerowanie – wygładzenie plomby, by przywrócić komfort żucia i atrakcyjny wygląd.
Kiedy ząb wymaga leczenia endodontycznego?
Leczenie kanałowe to nieco bardziej skomplikowana procedura stomatologiczna. Jest stosowana w przypadkach, kiedy to próchnica lub uraz doprowadziły do poważnego uszkodzenia miazgi zęba. Miazga, a więc tkanka znajdująca się wewnątrz zęba, zawiera nerwy i naczynia krwionośne. Gdy dochodzi do jej zakażenia lub obumarcia, nie wystarczy już zwykłe wypełnienie. Obowiązkowe jest wówczas usunięcie zmienionej tkanki i oczyszczenie kanałów korzeniowych.
Leczenie endodontyczne pozwala uratować ząb, który w innym wypadku musiałby zostać usunięty. Dzięki innowacyjnym metodom i precyzyjnym narzędziom zabieg jest bardzo efektywny. Pozwala on na długotrwałe zachowanie funkcji zęba.
Jak rozpoznać, czy ząb wymaga leczenia kanałowego?
Można wyróżnić przynajmniej kilka objawów, które sugerują, że do uratowania zęba konieczne jest leczenie kanałowe. Pacjenci nierzadko zgłaszają się do stomatologa z powodu intensywnego bólu, lecz nie zawsze objawy są jednoznaczne. Do najczęstszych sygnałów wskazujących na konieczność leczenia endodontycznego należą:
- Silny, pulsujący ból zęba – zwłaszcza jeśli nasila się w nocy lub w pozycji leżącej. Wskazuje to często na stan zapalny miazgi.
- Długotrwała nadwrażliwość na ciepło i zimno – jeśli ból utrzymuje się po usunięciu bodźca (np. po wypiciu ciepłego napoju), może to oznaczać uszkodzenie miazgi.
- Ból przy nagryzaniu – wskazuje nierzadko na stan zapalny wokół wierzchołka korzenia. Warto pamiętać, że wymaga on oczyszczenia kanałów.
- Obrzęk i zaczerwienienie dziąsła w pobliżu chorego zęba – oznaka rozwijającej się infekcji. Prowadzi ona do powstania ropnia.
- Zmiana koloru zęba – ząb staje się o wiele ciemniejszy. Świadczy to o martwicy miazgi i wówczas endodoncja staje się obowiązkiem.
Diagnoza i przebieg leczenia kanałowego
Aby potwierdzić konieczność leczenia kanałowego, stomatolog musi wykonać kilka badań. Najpierw analizuje objawy pacjenta i wykonuje testy diagnostyczne. Polecane jest m.in. opukiwanie zęba czy reakcja na zimno. Kluczowe znaczenie ma ponadto zdjęcie RTG. Pozwala ono ocenić głębokość zmian i potencjalne stany zapalne wokół korzenia. W trudniejszych przypadkach stosuje się tomografię CBCT, by starannie zobrazować strukturę kanałów. Sam zabieg leczenia kanałowego składa się z kilku ważnych kroków:
- Znieczulenie miejscowe – zapewnia bezbolesny przebieg leczenia.
- Izolacja pola zabiegowego – stosuje się do tego celu koferdam, a więc gumową osłonę. Chroni ona przed dostępem śliny i bakterii.
- Opracowanie ubytku i otwarcie komory miazgi – stomatolog usuwa wówczas próchnicę i dostaje się do kanałów korzeniowych.
- Usunięcie martwej miazgi i oczyszczenie kanałów – stosowane są do tego celu specjalistyczne narzędzia. Ważne są też płyny dezynfekujące.
- Wypełnienie kanałów materiałem uszczelniającym – najczęściej używa się gutaperki. Dzięki temu można zapobiec ponownej infekcji.
- Ostateczna rekonstrukcja zęba – na zakończenie nakłada się wypełnienie lub koronę protetyczną. W efekcie można przywrócić funkcję i estetyczny wygląd zęba.
Podsumowanie
Plombowanie stosuje się przy niewielkich ubytkach, gdy uszkodzenia obejmują jedynie szkliwo i zębinę. Objawami, które mogą oznaczać konieczność przeprowadzenia zabiegu, mogą być nadwrażliwość, przebarwienia czy drobne ubytki. Leczenie kanałowe jest zaś konieczne, gdy infekcja dotrze do miazgi zęba i pojawi się silny, pulsujący ból, długotrwała nadwrażliwość, obrzęk dziąsła czy zmiana koloru zęba. Ostateczną decyzję o metodzie leczenia zawsze podejmuje stomatolog na podstawie badania i diagnostyki. Wczesna reakcja pacjenta zwiększa natomiast szanse na prostsze i mniej inwazyjne leczenie.
