Plomba dentystyczna to jedno z najważniejszych rozwiązań stosowanych w stomatologii do odbudowy uszkodzonych zębów. Jej zadaniem jest uzupełnienie ubytku, a tym samym ochrona wnętrza zęba przed bakteriami i dalszą degradacją. Mimo że współcześnie wykorzystywane materiały zapewniają dużą trwałość, zdarzają się sytuacje, w których wypełnienie może wypaść. Sytuacja taka może prowadzić do dyskomfortu, nadwrażliwości, a w dłuższej perspektywie do poważniejszych problemów zdrowotnych. Dlaczego tak się dzieje i co wtedy robić?
Co zrobić, gdy wypadnie plomba?
Ubytek w zębie to wbrew pozorom poważne zagrożenie. Odsłonięta tkanka jest podatna na różnego rodzaju infekcje, przez co może ulec zakażeniu. To zaś prowadzi do konieczności kanałowego leczenia zęba, a w ekstremalnych przypadkach, do konieczności jego ekstrakcji. Najważniejsza jest zatem prewencja, a więc zapobieganie powstawania ubytkom. Warto więc odwiedzić stomatologa, gdy zauważymy jakiekolwiek problemy z obecnym wypełnieniem, jeszcze zanim wypadnie.
Gdy jednak jest za późno i doświadczymy tego problemu, przede wszystkim warto mieć na uwadze, że tylko dentysta może prawidłowo go odbudować i zapobiec dalszym powikłaniom. Gdy więc wykonamy wszystkie niezbędne kroki, niezwłocznie należy umówić się na wizytę do gabinetu stomatologicznego. W przypadku wypadnięcia plomby należy zatem:
Przepłukać jamę ustną letnią wodą – etap ten usuwa resztki wypełnienia i pozwala ocenić stan zęba.
Sprawdzić ubytek w lustrze lub delikatnie językiem – pomoże to ocenić jego głębokość i przekonać się, czy wypełnienie wypadło w całości.
Unikać twardych, lepkich i gorących pokarmów – mogą one podrażnić lub dodatkowo uszkodzić odsłonięty ząb.
W razie bólu zastosować żel łagodzący lub środek przeciwbólowy – należy przy tym mieć na uwadze, że ich działanie to tylko tymczasowa ulga, która w żadnym wypadku nie zastąpi profesjonalnego leczenia.
Tymczasowo zabezpieczyć ubytek specjalnym materiałem z apteki – działanie to należy wykonać tylko w razie konieczności, gdy np. na wizytę trzeba długo czekać. Preparat ten ochroni wnętrze zęba przed bakteriami i zanieczyszczeniami do momentu wizyty.
Najczęstsze przyczyny wypadania plomb
Wypadanie plomb zawsze spowodowane jest jej poluzowaniem się. Najczęstsze powody, dla których tak się dzieje to m.in.:
Naturalne zużycie materiału – wypełnienia, zwłaszcza starszego typu, mogą stopniowo się ścierać, pękać i tracić przyczepność do zęba. Szczególnie podatny na to jest amalgamat, który obecnie jest już praktycznie nieużywany.
Nadmierne obciążenie zęba – zgrzytanie zębami (bruksizm) oraz częste gryzienie twardych pokarmów zwiększa ryzyko mikropęknięć, które powodują odklejanie się wypełnienia od zęba.
Nieszczelne wypełnienia – jeśli dentysta nie osadził wypełnienia dokładnie, źle je dobrał, lub materiał nie został odpowiednio utwardzony, ryzyko wypadnięcia plomby jest znacznie większe.
Próchnica wtórna – bakterie mogą ponownie zaatakować ząb, który już był leczony. Osłabiają tym samym jego strukturę i prowadzą do wypadania wypełnienia.
Jak zapobiegać wypadaniu plomb?
Aby zminimalizować ryzyko wypadania plomb, najważniejsze są regularne wizyty u dentysty. Tylko specjalista jest w stanie przewidzieć, a w razie konieczności zapobiec problemom, jeszcze zanim się pojawią. W domu powinniśmy ponadto stawiać przede wszystkim na odpowiednią higienę jamy ustnej. Codzienne szczotkowanie zębów pastą z fluorem oraz nitkowanie pomagają zapobiegać próchnicy wtórnej, która może prowadzić do obluzowania wypełnienia.
Ważnym elementem profilaktyki jest również unikanie nawyków, które mogą osłabiać wypełnienie. Zgrzytanie zębami, obgryzanie paznokci czy żucie twardych przedmiotów zwiększają ryzyko wypadnięcia plomby. Jeśli zatem cierpimy na jakiekolwiek inne problemy związane z jamą ustną, warto byłoby zająć się nimi w pierwszej kolejności.
FAQ
Jak długo można czekać z wizytą u dentysty po wypadnięciu plomby?
Zaleca się umówienie wizyty jak najszybciej, najlepiej w ciągu kilku dni. Zbyt długie zwlekanie może prowadzić do pogłębienia ubytku, infekcji lub bólu. W razie całkowitego zignorowania problemu, w przyszłości konieczne może okazać się leczenie kanałowe, a nawet ekstrakcja zęba.
Jak zabezpieczyć ząb po wypadnięciu plomby przed wizytą u stomatologa?
Gdy plomba wypadła, można zastosować tymczasowy materiał wypełniający dostępny w aptekach. Pomocne może być ponadto unikanie twardych i gorących pokarmów oraz delikatne oczyszczanie zęba.
Czy wypadnięcie plomby zawsze powoduje ból?
Wypadnięcie wypełnienia nie zawsze wiąże się z bólem. Niekiedy brak plomby nie powoduje żadnych dolegliwości, jednak nawet w takiej sytuacji należy jak najszybciej udać się do dentysty, aby zapobiec dalszemu uszkodzeniu zęba.
Czy rodzaj materiału wypełnienia wpływa na jego trwałość?
Tak, wpływa. Bez wątpienia np. materiały kompozytowe cechuje znacznie większa trwałość od popularnych do niedawna amalgamatów.
Podsumowanie
Wypadnięcie plomby to sytuacja, która może zdarzyć się każdemu, niezależnie od wieku czy stanu uzębienia. Pomimo że współczesne wypełnienia są jakościowe, to i tak mogą ulegać zużyciu, uszkodzeniom mechanicznym czy próchnicy wtórnej. W przypadku, gdy plomba wypadła, należy jak najszybciej skontaktować się z dentystą, unikać obciążania uszkodzonego zęba, a w razie konieczności zastosować sprawdzone rozwiązania zabezpieczające. Zawsze jednak najlepszą opcją jest działanie prewencyjne polegające m.in. na regularnych wizytach u dentysty, czy zachowaniu należytej higieny.
